(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.120. అధ్యాయః 120
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి పేనపోపాఖ్యానకథనారభ్యః॥ 1 ॥ త్రిశిఖరగిర్యాశ్రమవాసినే సుమిత్రనాంనే విప్రవరాయ ఆంగిరసేనైకస్యా గోర్దానం॥ 2 ॥ తస్యా వంశేఽసంఖ్యేయానాం గవాం సంభవః॥ 3 ॥ సుమిత్రేణ వత్సముఖోద్గతక్షీరఫేనపానాత్ఫేనప ఇతి నామాధిగమః॥ 4 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

`యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

కః ఫేనపేతి నాంనాఽసౌ కథం వా భక్షితః పురా।
మృత ఉజ్జీవితః కస్మాత్కథం గోలోకమాశ్రితః॥ 13-120-1(86103)
విరుద్వే మానుషే లోకే తథా సమయవర్త్మసు।
క్రతే దైవం హి దుష్ప్రపం మానుషేషు విశేషతః।
సంశయో మే మహానత్ర తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి॥ భీష్మ ఉవాచ। 13-120-2(86104)
శ్రూయతే భార్గవే వంశే సుమిత్రో నామ భారత।
వేదాధ్యయనసంపన్నో విపులే తపసి స్థితః॥ 13-120-3(86105)
వానప్రస్థాశ్రమే యుక్తః స్వకర్మనిరతః సదా।
వినయాచారతత్వజ్ఞః సర్వధర్మార్థకోవిదః॥ 13-120-4(86106)
యత్నాత్త్రిషవణస్నాయీ సంధ్యోపాసనతత్పరః।
అగ్నిహోత్రరతః క్షాంతో జపంజుహ్వచ్చ నిత్యదాః॥ 13-120-5(86107)
పితృదేవాంశ్చ నియతమతిర్థీంశ్చ స పూజయన్।
ప్రాణసంధారణార్థం చ యత్కించిదుపహారయన్॥ 13-120-6(86108)
గిరిస్త్రిశిఖరో నామ యతః ప్రభవతే నదీ।
కులజేతి పురాణేషు విశ్రుతా రుద్రనిర్మితా॥ 13-120-7(86109)
తస్యాస్తీరే సమే దేశే పుష్పమాలాసమాకులే।
వన్యౌషధిద్రుమోపేతే నానాపక్షిమృగాయుతే॥ 13-120-8(86110)
వ్యపేతదంశమశకే ధ్వాంక్షగృధ్రైరసేవితే।
కృష్ణదర్భతృణప్రాయే సురంయే జ్యోతిరశ్మిని॥ 13-120-9(86111)
సర్వోన్నతైః సమైః శ్యామైర్యాజ్ఞీయైస్తరుభిర్వృతే।
తత్రాశ్రమపదం పుణ్యం భృగూణామభవత్పురా। 13-120-10(86112)
ఉవాస తత్ర నియతః సుమిత్రో నామ భార్గవః।
యథోద్దిష్టేన పూర్వేషాం భృగూణాం సాధువర్త్మనా॥ 13-120-11(86113)
తస్మా ఆంగిరసః కశ్చిద్దదౌ గాం శర్కరీం శుభాం।
వర్షాసు పశ్చిమే మాసి పౌర్ణమాస్యాం శుచివ్రతః॥ 13-120-12(86114)
స తాం లబ్ధ్వా ధర్మశీలశ్చింతయామాస తత్పరః।
సుమిత్రః పరయా భక్త్యా జననీమివ మాతరం॥ 13-120-13(86115)
తేన సంధుక్ష్యమాణా సా రోహిణీ కామరూపిణీ।
ప్రవృద్ధిమగమచ్ఛ్రేష్ఠా ప్రాణతశ్చ సుదర్శనా॥ 13-120-14(86116)
సిరావిముక్తపార్శ్వాంతా విపులాం కాంతిముద్వహత్।
శ్యామపార్శ్వాంతపృష్ఠా సా సురభిర్మధుపింగలా॥ 13-120-15(86117)
బృహతీ సూక్ష్మరోమాంతా రూపోదగ్రా తనుత్వచా।
కృష్ణపుచ్ఛా శ్వేతవక్త్రా సమవృత్తపయోధరా॥ 13-120-16(86118)
పృష్ఠోన్నతా పూర్వనతా శంకుకర్ణీ సులోచనా।
దీర్ఘజిహ్వా హ్రస్వశృంగీ సంపూర్ణదశనాంతరా॥ 13-120-17(86119)
మాంసాధికగలాంతా సా ప్రసన్నా శుభదర్శనా।
నిత్యం శమయుతా స్నిగ్ధా సంపూర్ణోదాత్తనిస్వనా॥ 13-120-18(86120)
ప్రాజాపత్యైర్గవాం నిత్యం ప్రశస్తైర్లక్షణైర్యుతా।
యౌవనస్థేవ వనితా శుశుభే రూపశోభయా॥ 13-120-19(86121)
వృషేణోపగతా సా తు కల్యా మధురదర్శనా।
మిథునం జనయామాస తుల్యరూపమివాత్మనః॥ 13-120-20(86122)
సంవర్ధయామాస స తాం సవత్సాం భార్గవో మునిః।
తయోః ప్రజాధిసంసర్గాత్సహస్రం చ గవామభూత్॥ 13-120-21(86123)
గవాం జాతిసహస్రాణి సంభూతాని పరస్పరం।
ఋషభాణాం చ రాజేంద్ర నైవాంతః ప్రతిదృశ్యతే॥ 13-120-22(86124)
తైరాశ్రమపదం రంయమరణ్యం చైవ సర్వశః।
సమాకులం సమభవన్మేఘైరివ నభస్థలం॥ 13-120-23(86125)
కాని చిత్పద్మవర్ణాని కింశుకాభాని కానిచిత్।
రుక్మవర్ణాని చాన్యాని చంద్రాంశుసదృశాని చ॥ 13-120-24(86126)
తథా రాజతవర్ణాని కానిచిల్లోహితాని వై।
నీలలోహితతాంరాణి కృష్ణాని కపిలాని చ।
నానారాగవిచిత్రాణి యూథాని కులయూథప॥ 13-120-25(86127)
న చ క్షీరం సుతస్నేహాద్వత్సానాముపజీవతి।
భార్గవః కేవలం చాసీద్గవాం ప్రాణాయనే రతః॥ 13-120-26(86128)
తథా శుశ్రూషతస్తస్య గవాం హితమవేక్షతః।
వ్యతీయాత్సుమాహాన్కాలో వత్సోచ్ఛిష్టేన వర్తతః॥ 13-120-27(86129)
క్షుత్పిపాసాపరిశ్రాంతః సతతం ప్రస్రవం గవాం।
వత్సైరుచ్ఛిష్టముదితం బహుక్షీరతయా బహు॥ 13-120-28(86130)
పీతవాంస్తేన నామాస్య ఫేనపేత్యభివిశ్రుతం।
గౌతమస్యాభినిష్పన్నమేవం నామ యుధిష్ఠిర॥ ॥ 13-120-29(86131)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి వింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 120 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-120-7 కూలహేతి పురాణేష్వితి ట.ధ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.